... ในอนัตลักขณสูตร กล่าวถึง สิ่งใดแปรปรวน สื่งใดไม่คงสภาพ สิ่งนั้นทนอยู่ได้ยาก เอามายึดถือไม่ได้
เป็นธรรมที่สอนปถุชน เพื่อให้ดวงตามองเห็นธรรม เข้าสู่ประตูแห่งโสดาบุคคล...
เกิดขึ้น ตั้งอยู่ ดับไป
... เคยเห็นแว๊บๆ ในตอนที่ พระพุทธเจ้าไปโปรดพุทธบิดาที่กำลังป่วยหนัก
สรรพ สิ่งทั้งหลายเกิดขึ้นเป็นธรรมดา ตั้งอยู่เป็นธรรมดา และดับไปเป็นธรรมดา นอกจากทุกข์ไม่มีอะไรเกิด นอกจากทุกข์ไม่มีอะไรดับ ... ไม่มีสตรี ไม่มีบุรุษ ไม่มีตัวตน เราเขา
เป็นธรรมที่สอนอริยะบุคคล เพื่อสลัดทิ้ง ความยึดถือทั้งหมดเพื่อความหลุดพ้น
ไตรลักษณ์: สัจธรรมแห่งชีวิต โดย...พระมหาสุรศักดิ์ สุรเมธี (ชะมารัมย์) วัดเดิม ต.ในเมือง อ.พิมาย จ.นครราชสีมา (เนื้อหาและภาพประกอบเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียน) |
| มีคำกล่าวว่า “ชีวิตเปรียบเสมือนการแสดงละครที่มีครบทุกรสชาติ มีโลกเป็นเวทีการแสดงขนาดใหญ่” บางครั้งเราเล่นบท พระซึ่งเป็นที่ชื่นชอบแก่ผู้ชมมากหน้าหลายตา แต่บางครั้งเรากลับเล่นบทผู้ร้ายที่มีผู้ชมเกลียดชังทั้งๆที่ใจไม่อยากเล่น แต่มิอาจฝืน ความจริงได้ เพราะชีวิตเปลี่ยนแปลงไปตามกฎไตรลักษณ์ ได้แก่ อนิจจัง ทุกขัง และอนัตตา อันเป็นสัจธรรมที่คนเรามิอาจหลีกเลี่ยง ได้ ชีวิตของคนเราเกิดขึ้นจากการรวมตัวกันของธาตุ 4 อันได้แก่ ธาตุดิน ธาตุน้ำ ธาตุลม และธาตุไฟ ประกอบกันเป็นชีวิต ใน ร่างกายของคนเรา ธาตุดิน ได้แก่ ของแข็ง เช่น ผม กระดูก ฟัน เล็บ ฯลฯ ธาตุน้ำ ได้แก่ ของเหลว เช่น เลือด เหงื่อ น้ำมูก ฯลฯ ธาตุลม ได้แก่ ลมหายใจเข้า-ออก และธาตุไฟ ได้แก่ อุณหภูมิความร้อนที่อยู่ภายในร่างกาย ที่กล่าวมาเรียกว่าโครงสร้างทาง กายภาพ หรือ ภาษาธรรมท่านเรียกว่า รูป
รู้สึกสุข ทุกข์ และไม่ทุกข์ ไม่สุข ซึ่งปรากฏกับคนเราตลอดเวลา กล่าวคือ บางครั้งเราประสบกับความทุกข์ รู้สึกทุกข์ใจ แต่บางคราว เราประสบกับความสุข รู้สึกสบายใจ จะสลับหมุนเวียนกันเช่นนี้เรื่อยไป สัญญา คือ ความจำได้หมายรู้ หรือเรียกว่า ส่วนความจำ เช่น จำเพลงที่ชื่นชอบ จดจำใบหน้าผู้มีบุญคุณได้ เป็นต้น สังขาร คือ การปรุงแต่งทางจิตอันเกิดจากการรับรู้ (วิญญาณ) เป็นต้นว่า หู ได้ ยินเสียงเพลงไพเราะเพลงหนึ่ง โดยธรรมชาติของจิตก็จะคิดปรุงแต่ง (สังขาร) ไปต่างๆนานา เช่น เพลงนั้นเป็นเพลงของนักร้อง คนใดเป็นเพลงสตริงหรือลูกทุ่ง เป็นต้น และ วิญญาณ คือ การรับรู้ อันเกิดจากอายตนะภายในและภายนอกกระทบกัน เช่น ตา มอง เห็นรูปเกิดการรับรู้ (วิญญาณ) ขึ้น เป็นต้นว่ารูปสวย รูปน่ารัก หรือรูปน่าเกลียด
ละครที่เราเล่น ที่มีทั้งบทเศร้าโศกเสียใจ สนุกสนานร่าเริง สลับหมุนเวียนกันหรือกล่าวได้ว่าชีวิตของคนเราเปลี่ยนแปลงจากวัยเด็ก เข้าสู่วัยรุ่นหนุ่มสาว จากวัยรุ่นหนุ่มสาวสู่ผู้ใหญ่ จากผู้ใหญ่เข้าสู่วัยชรา สุดท้ายก็ดับสลายลงไป กล่าวโดยสรุปคือ ชีวิตมีลักษณะ เกิดขึ้นดำรงอยู่ และดับสลายลง สัจธรรมเช่นนี้เรียกว่า อนิจจัง เมื่อคนเราเกิดมาแล้วมีชีวิตรอดบนโลกใบนี้ กลับประสบกับความทุกข์มากกว่าความสุข แม้แต่ตอนเกิดก็พบกับความทุกข์คือ การร้องไห้งอแงตามประสาเด็ก แม้เจริญเติบโตขึ้นยิ่งพบกับความทุกข์มากเป็นทวีคูณ ความทุกข์ที่ว่าก็คือ ปัญหาต่างๆที่อยู่รายรอบ ตัวเรา เช่น ทุกข์เพราะการเจ็บไข้ ทุกข์เพราะความเศร้าโศกเสียใจ ทุกข์เพราะความหิวกระหาย ทุกข์เพราะการไม่ได้รับสิ่งที่ตน ปรารถนา เป็นต้น สัจธรรมเช่นว่านี้คือ ทุกขัง ด้วยเหตุที่สรรพสิ่งเป็นสิ่งสมมุติ จึงไม่มีอะไรเป็นของๆเรา ชีวิตก็มิใช่ของเรา เพราะเราไม่สามารถห้ามความเจ็บ ความแก่ ได้ รถก็มิใช่ของเรา บ้านก็มิใช่ของเรา ทรัพย์สินเงินทองทั้งหลายที่เรามีอยู่ก็มิใช่ของๆเรา เวลาเราละสังขารจากโลกไป เราไม่ สามารถนำทรัพย์สินเงินทองที่มีติดตัวเราไปได้เลย แต่สิ่งที่เราสามารถนำติดตัวเราไปได้ก็คือ บุญ กับบาปที่กระทำเมื่อครั้งที่ยังมี ลมหายใจ สัจธรรมดังที่กล่าวมาคือ อนัตตา
และโครงสร้างทางจิตตภาพ หรือ นาม ชีวิตแปรเปลี่ยนไปตามสภาพความจริงที่เรียกว่ากฎของไตรลักษณ์อันเป็นสัจธรรม แห่งชีวิต... |